ปปง.เปิดระบบ AI ตรวจจับ "บัญชีม้า" ใหม่ — ใช้เวลาเพียง 3 วินาที ต่อ 1 ล้านธุรกรรม
สำนักงาน ปปง. ร่วมกับสมาคมธนาคารไทยและ NTT Data Thailand เปิดตัวระบบ AI ใหม่ "M-Watch" ตรวจจับบัญชีม้าได้แม่นยำ 94% ในเวลาเพียง 3 วินาทีต่อ 1 ล้านธุรกรรม
สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) ร่วมกับสมาคมธนาคารไทย (TBA) และบริษัท NTT Data Thailand เปิดตัวระบบปัญญาประดิษฐ์ใหม่ "M-Watch" (Mule Account Detection Watch System) ที่จะช่วยตรวจจับบัญชีม้าและธุรกรรมต้องสงสัยได้แบบ Real-time
ระบบ M-Watch ใช้เทคนิค Graph Neural Network + Deep Pattern Recognition ในการวิเคราะห์รูปแบบความสัมพันธ์ของบัญชี-คนเปิดบัญชี-อุปกรณ์-IP Address โดยมี ความแม่นยำ 94% (False Positive เพียง 2.3%) และใช้เวลาประมวลผลเพียง 3 วินาทีต่อ 1 ล้านธุรกรรม
ระบบจะตรวจจับสัญญาณเตือน 47 รายการ เช่น บัญชีที่เปิดมาใหม่ภายใน 30 วัน + รับเงินจากหลายแหล่งทันที + โอนต่อภายใน 5 นาที + เจ้าของบัญชีอายุเกิน 60 ปี ซึ่งเป็นรูปแบบคลาสสิคของบัญชีม้าที่ผู้สูงอายุถูกหลอกเปิดให้กลุ่มมิจฉาชีพ
ในช่วงเดือนแรกของการใช้งาน ระบบสามารถ ตรวจจับบัญชีต้องสงสัยเพิ่ม 78,000 บัญชี และอายัดทันก่อนเงินถูกโอนต่อมูลค่ารวมกว่า 2,400 ล้านบาท ทาง ปปง. และ TBA วางแผนเปิด API ให้ธนาคารและ Non-bank ทุกแห่งใช้งานฟรีภายในปีนี้
เบื้องหลังและบริบทของเทคโนโลยี
การพัฒนาเทคโนโลยีนี้เกิดขึ้นในบริบทที่ปัญหาพนันออนไลน์และอาชญากรรมทางการเงินขยายตัวอย่างรวดเร็วในประเทศไทย ผู้พัฒนาระบบใช้เวลาทำการวิจัยและทดสอบมากกว่า 1 ปี ก่อนนำมาใช้งานจริง
การประยุกต์ใช้ AI และการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data Analytics) ในประเทศไทย กำลังขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในภาคการเงินและความมั่นคงทางไซเบอร์ ที่ต้องเผชิญกับรูปแบบการโจมตีที่ซับซ้อนและรวดเร็วมากขึ้น
หน่วยงานในประเทศที่นำเทคโนโลยี AI มาใช้ในการตรวจจับการพนันและฟอกเงิน ได้แก่ ปปง. สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ซึ่งเริ่มเห็นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมในรอบ 2-3 ปีที่ผ่านมา
สถิติพนันออนไลน์ในประเทศไทย
ตามข้อมูลล่าสุดจากสำนักงานสถิติแห่งชาติและศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระบุว่าในปี 2569 ประเทศไทยมีผู้เล่นพนันออนไลน์ 2.9 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากปี 2566 ที่มีผู้เล่นประมาณ 2.1 ล้านคน
มูลค่าการเดิมพันรวมประมาณ 90,000 ล้านบาทต่อปี โดยพนันสล็อตและบาคาร่าครองสัดส่วนรวมกันมากกว่าร้อยละ 65 ขณะที่พนันกีฬาและเกมไพ่ครองสัดส่วนรวมประมาณร้อยละ 25
สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิต รายงานว่า ในปี 2569 ได้รับการติดต่อจากผู้มีปัญหาพนันออนไลน์เพิ่มขึ้นร้อยละ 86 เมื่อเทียบกับปี 2567 และสัดส่วนของผู้รับบริการที่อายุต่ำกว่า 25 ปี เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 38
ผลกระทบและการนำไปใช้
ระบบเทคโนโลยีนี้คาดว่าจะช่วยลดเวลาในการตรวจจับและรับมือกับปัญหาได้อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งจะส่งผลต่อประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายและความเชื่อมั่นของประชาชนต่อระบบการเงิน
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีลักษณะนี้ยังเป็นต้นแบบที่หน่วยงานอื่นๆ ในประเทศและในภูมิภาคสามารถนำไปปรับใช้ได้ ช่วยยกระดับมาตรฐานการป้องกันอาชญากรรมทางการเงินในระดับภูมิภาค
มุมมองจากผู้เชี่ยวชาญ
ดร. ธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ให้สัมภาษณ์ว่า "การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการแก้ปัญหาอาชญากรรมทางการเงินและพนันออนไลน์ ถือเป็นทิศทางที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในยุคปัจจุบัน ระบบที่ทำงานแบบเรียลไทม์จะช่วยลดความเสียหายและเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายอย่างมีนัยสำคัญ"
นักวิชาการเน้นย้ำว่า การแก้ปัญหาพนันออนไลน์ต้องอาศัยการทำงานแบบองค์รวม ทั้งการป้องกัน การปราบปราม การบำบัด และการคืนสู่สังคม ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีความสำคัญและไม่สามารถข้ามได้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: ระบบ AI ตรวจจับพนันออนไลน์ทำงานอย่างไร?
A: ระบบใช้การเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning) วิเคราะห์รูปแบบธุรกรรมและพฤติกรรมที่บ่งชี้ถึงการพนัน เช่น การโอนเงินซ้ำๆ ในเวลาผิดปกติ ยอดเงินที่สม่ำเสมอ และเครือข่ายบัญชีที่เชื่อมโยงกัน เพื่อระบุบัญชีและธุรกรรมต้องสงสัย
Q: ความแม่นยำของระบบ AI ตรวจจับเหล่านี้สูงแค่ไหน?
A: ระบบในปัจจุบันมีความแม่นยำในการตรวจจับธุรกรรมต้องสงสัยที่ร้อยละ 90-95 และมีอัตราการแจ้งเตือนเท็จ (False Positive) ต่ำกว่าร้อยละ 5 ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับที่นำไปใช้งานจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Q: ประชาชนทั่วไปจะได้รับผลกระทบจากระบบ AI นี้หรือไม่?
A: ระบบออกแบบมาเพื่อตรวจจับเฉพาะธุรกรรมที่มีลักษณะผิดปกติเท่านั้น การทำธุรกรรมปกติของประชาชนทั่วไปจะไม่ได้รับผลกระทบ และข้อมูลส่วนบุคคลได้รับการคุ้มครองตาม PDPA
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
แหล่งที่มาต้นฉบับ
Bangkok Post Business ↗