ส.ส. ฝ่ายค้านเสนอ พ.ร.บ. ป้องกันพนันออนไลน์ฉบับใหม่ คุ้มครองเหยื่อ-เพิ่มโทษผู้กระทำ

ส.ส. ฝ่ายค้านยื่นร่าง พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการพนันออนไลน์ฉบับใหม่ ที่เน้นคุ้มครองเหยื่อ เพิ่มโทษผู้ดำเนินการ และมาตรการฟื้นฟูผู้เสียหาย

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคฝ่ายค้านนำโดยคณะทำงาน 15 คน ยื่นร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการพนันออนไลน์ พ.ศ. 2568 ต่อประธานรัฐสภา โดยมีสาระสำคัญที่แตกต่างจากกฎหมายปัจจุบันอย่างมีนัยสำคัญ

ร่างกฎหมายดังกล่าวเน้นการคุ้มครองผู้เสียหายจากการพนันออนไลน์ โดยให้มีกองทุนเยียวยาผู้เสียหายที่มาจากค่าปรับของผู้กระทำผิด กำหนดให้ศาลสามารถสั่งให้ผู้ดำเนินเว็บพนันคืนเงินผู้เล่นที่เป็นผู้เยาว์ และตั้งคณะกรรมการอิสระกำกับดูแลการบังคับใช้กฎหมาย

ด้านโทษของผู้กระทำ ร่างกฎหมายเสนอเพิ่มโทษผู้ดำเนินเว็บพนันผิดกฎหมายจำคุกสูงสุด 10 ปี จากเดิม 5 ปี และเพิ่มโทษผู้โฆษณาชักชวนจำคุกสูงสุด 3 ปี พร้อมปรับสูงสุด 3 เท่าของมูลค่าโฆษณา

เบื้องหลังการออกกฎหมาย

ที่มาของการพิจารณากฎหมายฉบับนี้สืบเนื่องจากปัญหาพนันออนไลน์ที่ขยายตัวต่อเนื่องในประเทศไทย โดยข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่ามีผู้เล่นพนันออนไลน์เพิ่มขึ้นจาก 1.8 ล้านคนในปี 2563 เป็นกว่า 3 ล้านคนในปี 2569

กระบวนการร่างกฎหมายผ่านการรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนต่างๆ ทั้งหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย นักวิชาการด้านนิติศาสตร์ องค์กรภาคประชาสังคม ผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง และตัวแทนผู้บริโภค รวมระยะเวลากว่า 8 เดือน

เปรียบเทียบกับประเทศในภูมิภาคอาเซียน ประเทศไทยมีกฎหมายควบคุมการพนันที่ค่อนข้างเข้มงวด แต่ปัญหาคือการบังคับใช้ที่ยังมีช่องโหว่ โดยเฉพาะการตรวจจับเว็บไซต์พนันออนไลน์ที่มีเซิร์ฟเวอร์ในต่างประเทศ

สถิติพนันออนไลน์ในประเทศไทย

ตามข้อมูลล่าสุดจากสำนักงานสถิติแห่งชาติและศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระบุว่าในปี 2569 ประเทศไทยมีผู้เล่นพนันออนไลน์ 2.8 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากปี 2566 ที่มีผู้เล่นประมาณ 2.1 ล้านคน

มูลค่าการเดิมพันรวมประมาณ 90,000 ล้านบาทต่อปี โดยพนันสล็อตและบาคาร่าครองสัดส่วนรวมกันมากกว่าร้อยละ 65 ขณะที่พนันกีฬาและเกมไพ่ครองสัดส่วนรวมประมาณร้อยละ 25

สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิต รายงานว่า ในปี 2569 ได้รับการติดต่อจากผู้มีปัญหาพนันออนไลน์เพิ่มขึ้นร้อยละ 78 เมื่อเทียบกับปี 2567 และสัดส่วนของผู้รับบริการที่อายุต่ำกว่า 25 ปี เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 34

ผลกระทบต่อภาคส่วนต่างๆ

หากกฎหมายมีผลบังคับใช้ จะส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง ต้องปรับกระบวนการทำงานให้สอดคล้องกับข้อกำหนดใหม่ ขณะที่ผู้บริโภคจะได้รับการคุ้มครองที่ดีขึ้น

หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและศาลจะมีเครื่องมือทางกฎหมายที่แข็งแกร่งขึ้นในการดำเนินคดี ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดจำนวนคดีพนันออนไลน์และความเสียหายทางเศรษฐกิจในระยะยาว

มุมมองจากผู้เชี่ยวชาญ

นพ. ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์ ที่ปรึกษากรมสุขภาพจิต ให้สัมภาษณ์ว่า "การปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับพนันออนไลน์ในประเทศไทย จำเป็นต้องพิจารณาทั้งมิติของการคุ้มครองผู้บริโภค การปราบปรามผู้กระทำผิด และการสร้างสมดุลกับเสรีภาพในการดำเนินชีวิต กฎหมายที่ดีต้องบังคับใช้ได้จริงและทันสมัย"

นักวิชาการเน้นย้ำว่า การแก้ปัญหาพนันออนไลน์ต้องอาศัยการทำงานแบบองค์รวม ทั้งการป้องกัน การปราบปราม การบำบัด และการคืนสู่สังคม ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีความสำคัญและไม่สามารถข้ามได้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: กฎหมายใหม่นี้จะมีผลบังคับใช้เมื่อไหร่?

A: หลังจากผ่านการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดยปกติจะมีระยะเวลาเปลี่ยนผ่าน 90-180 วัน ก่อนมีผลบังคับใช้จริง เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องปรับตัวได้

Q: การลงโทษตามกฎหมายใหม่รุนแรงแค่ไหน?

A: โทษตามกฎหมายพนันออนไลน์ในปัจจุบัน รวมถึงโทษจำคุกตั้งแต่ 1 เดือนถึง 5 ปี และปรับสูงสุด 100,000 บาท สำหรับผู้เล่น และโทษหนักขึ้นสำหรับผู้ให้บริการหรือผู้จัดทำเว็บไซต์

Q: ประชาชนสามารถร่วมแสดงความคิดเห็นต่อกฎหมายนี้ได้อย่างไร?

A: สามารถร่วมแสดงความคิดเห็นผ่านระบบกลางทางกฎหมาย (law.go.th) ในช่วงรับฟังความคิดเห็น หรือผ่านเว็บไซต์ของหน่วยงานที่เป็นเจ้าของร่างกฎหมาย รวมถึงการเข้าร่วมเวทีเสวนาสาธารณะที่จัดขึ้นเป็นระยะ