UNODC เปิดเผย กลุ่มจีนใช้ Telegram เป็น "ธนาคารเงา" หมุนเวียนเงินผิดกฎหมาย 44 ล้านดอลลาร์ต่อวัน

รายงาน UNODC ชี้กลุ่มอาชญากรจีนใช้ Telegram สร้างระบบแลกเปลี่ยนเงินตราใต้ดิน หมุนเวียนเงินผิดกฎหมายจากแก๊งออนไลน์สแกมกว่า 44 ล้านดอลลาร์ต่อวัน

สำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) เผยรายงานฉบับใหม่ระบุว่ากลุ่มอาชญากรจีนใช้แอปพลิเคชัน Telegram สร้างระบบ "ธนาคารเงา" (Shadow Banking) ขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชีย

ระบบนี้ทำหน้าที่แลกเปลี่ยนและโอนเงินผิดกฎหมายที่ได้มาจากแก๊งออนไลน์สแกม การพนันออนไลน์ และการค้าของผิดกฎหมาย มูลค่าสูงถึง 44 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อวัน หรือราว 1,584 ล้านบาท

กลุ่มดังกล่าวมีแชนเนล Telegram ลับกว่า 2,000 ช่อง มีสมาชิกรวมกันหลายแสนคน โดยใช้คริปโตเคอร์เรนซีโดยเฉพาะ USDT เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน ทำให้ติดตามเส้นทางเงินได้ยาก

เบื้องหลังการออกกฎหมาย

ที่มาของการพิจารณากฎหมายฉบับนี้สืบเนื่องจากปัญหาพนันออนไลน์ที่ขยายตัวต่อเนื่องในประเทศไทย โดยข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่ามีผู้เล่นพนันออนไลน์เพิ่มขึ้นจาก 1.8 ล้านคนในปี 2563 เป็นกว่า 3 ล้านคนในปี 2569

กระบวนการร่างกฎหมายผ่านการรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนต่างๆ ทั้งหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย นักวิชาการด้านนิติศาสตร์ องค์กรภาคประชาสังคม ผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง และตัวแทนผู้บริโภค รวมระยะเวลากว่า 9 เดือน

เปรียบเทียบกับประเทศในภูมิภาคอาเซียน ประเทศไทยมีกฎหมายควบคุมการพนันที่ค่อนข้างเข้มงวด แต่ปัญหาคือการบังคับใช้ที่ยังมีช่องโหว่ โดยเฉพาะการตรวจจับเว็บไซต์พนันออนไลน์ที่มีเซิร์ฟเวอร์ในต่างประเทศ

สถิติพนันออนไลน์ในประเทศไทย

ตามข้อมูลล่าสุดจากสำนักงานสถิติแห่งชาติและศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระบุว่าในปี 2569 ประเทศไทยมีผู้เล่นพนันออนไลน์ 2.7 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากปี 2566 ที่มีผู้เล่นประมาณ 2.1 ล้านคน

มูลค่าการเดิมพันรวมประมาณ 105,000 ล้านบาทต่อปี โดยพนันสล็อตและบาคาร่าครองสัดส่วนรวมกันมากกว่าร้อยละ 65 ขณะที่พนันกีฬาและเกมไพ่ครองสัดส่วนรวมประมาณร้อยละ 25

สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิต รายงานว่า ในปี 2569 ได้รับการติดต่อจากผู้มีปัญหาพนันออนไลน์เพิ่มขึ้นร้อยละ 78 เมื่อเทียบกับปี 2567 และสัดส่วนของผู้รับบริการที่อายุต่ำกว่า 25 ปี เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 35

ผลกระทบต่อภาคส่วนต่างๆ

หากกฎหมายมีผลบังคับใช้ จะส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง ต้องปรับกระบวนการทำงานให้สอดคล้องกับข้อกำหนดใหม่ ขณะที่ผู้บริโภคจะได้รับการคุ้มครองที่ดีขึ้น

หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและศาลจะมีเครื่องมือทางกฎหมายที่แข็งแกร่งขึ้นในการดำเนินคดี ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดจำนวนคดีพนันออนไลน์และความเสียหายทางเศรษฐกิจในระยะยาว

มุมมองจากผู้เชี่ยวชาญ

ดร. ธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ให้สัมภาษณ์ว่า "การปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับพนันออนไลน์ในประเทศไทย จำเป็นต้องพิจารณาทั้งมิติของการคุ้มครองผู้บริโภค การปราบปรามผู้กระทำผิด และการสร้างสมดุลกับเสรีภาพในการดำเนินชีวิต กฎหมายที่ดีต้องบังคับใช้ได้จริงและทันสมัย"

นักวิชาการเน้นย้ำว่า การแก้ปัญหาพนันออนไลน์ต้องอาศัยการทำงานแบบองค์รวม ทั้งการป้องกัน การปราบปราม การบำบัด และการคืนสู่สังคม ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีความสำคัญและไม่สามารถข้ามได้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: กฎหมายใหม่นี้จะมีผลบังคับใช้เมื่อไหร่?

A: หลังจากผ่านการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดยปกติจะมีระยะเวลาเปลี่ยนผ่าน 90-180 วัน ก่อนมีผลบังคับใช้จริง เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องปรับตัวได้

Q: การลงโทษตามกฎหมายใหม่รุนแรงแค่ไหน?

A: โทษตามกฎหมายพนันออนไลน์ในปัจจุบัน รวมถึงโทษจำคุกตั้งแต่ 1 เดือนถึง 5 ปี และปรับสูงสุด 100,000 บาท สำหรับผู้เล่น และโทษหนักขึ้นสำหรับผู้ให้บริการหรือผู้จัดทำเว็บไซต์

Q: ประชาชนสามารถร่วมแสดงความคิดเห็นต่อกฎหมายนี้ได้อย่างไร?

A: สามารถร่วมแสดงความคิดเห็นผ่านระบบกลางทางกฎหมาย (law.go.th) ในช่วงรับฟังความคิดเห็น หรือผ่านเว็บไซต์ของหน่วยงานที่เป็นเจ้าของร่างกฎหมาย รวมถึงการเข้าร่วมเวทีเสวนาสาธารณะที่จัดขึ้นเป็นระยะ